Những ngôi đền ẩn mình ở Mumbai: chốn linh thiêng ít du khách biết
Ngoài đền Siddhivinayak và Mahalaxmi luôn đông nghịt, Mumbai còn nhiều chốn linh thiêng yên tĩnh mà ít du khách biết: hồ thiêng Banganga với đền Walkeshwar dưới chân đồi Malabar, đền Babulnath trên sườn đồi nhìn ra biển, đền Mumbadevi giữa khu chợ Bhuleshwar, đền Jain chạm khắc tinh xảo trên Malabar Hill, ngôi đền nhỏ trên đỉnh khối đá bazan Gilbert Hill và chùa Vipassana khổng lồ ở Gorai. Đến vào buổi sáng sớm, ăn mặc kín đáo và cởi giày đúng chỗ là ba điều cơ bản để được đón tiếp tử tế.
Banganga và đền Walkeshwar
Banganga là hồ nước hình chữ nhật bao quanh bởi bậc đá, nằm trong khu Walkeshwar, Nam Mumbai. Theo truyền thuyết, nguồn nước ở đây do hoàng tử Lakshmana bắn tên xuống đất tạo ra trong sử thi Ramayana. Quanh hồ có nhiều đền nhỏ, nhà nghỉ cho người hành hương và nhà cổ. Đền Walkeshwar thờ thần Shiva là đền chính, được xây lại nhiều lần qua các thế kỷ.
Buổi sáng, người dân tắm, cho cá ăn, các nhà sư tụng kinh. Vịt và chim bồ câu đậu trên bậc đá. Không khí tĩnh lặng đến khó tin, dù chỉ cách đó vài trăm mét là những tòa chung cư đắt nhất thành phố. Banganga cũng là nơi tổ chức lễ hội âm nhạc cổ điển vào một số năm. Tuyến đi bộ từ đỉnh Malabar xuống Banganga có trong bài những tuyến đi bộ đẹp nhất Mumbai.
Đền Babulnath
Nằm trên sườn đồi gần Girgaon Chowpatty, đền Babulnath thờ thần Shiva, là một trong những đền cổ của thành phố. Bạn phải leo khá nhiều bậc thang, hoặc dùng thang máy khi có, để lên đến điện chính. Từ đây nhìn xuống là biển và vịnh Back Bay. Đền đông vào thứ Hai, ngày dành cho Shiva, và trong dịp lễ Mahashivratri.
Đền Mumbadevi
Đền thờ nữ thần Mumbadevi, vị thần bảo hộ của người Koli và được cho là nguồn gốc tên gọi Mumbai. Đền nằm giữa khu Bhuleshwar, một mê cung chợ vải, hoa, đồ đồng, đồ thờ. Đến đây không chỉ để thăm đền mà để thấy nhịp sống buôn bán sôi động nhất Nam Mumbai. Câu chuyện về người Koli có trong bài những người đánh cá ở Koliwada.
Đền Jain trên Malabar Hill
Đền Jain Babu Amichand Panalal trên đồi Malabar có kiến trúc đá trắng, chạm khắc tinh xảo, tranh vẽ trên trần và cột. Đạo Jain đề cao bất bạo động tuyệt đối, nên quy định vào đền khá nghiêm: không mang đồ da như thắt lưng, ví, túi da vào điện chính, không ăn uống trong khuôn viên, và phụ nữ trong kỳ kinh nguyệt theo truyền thống không vào. Hãy hỏi người giữ đền nếu chưa chắc.
Đồi Gilbert, Andheri
Ở ngoại ô Andheri có một khối đá bazan dựng đứng với các cột đá hình lăng trụ, hình thành từ dung nham núi lửa hàng chục triệu năm trước. Trên đỉnh có hai ngôi đền nhỏ thờ nữ thần Durga. Leo lên bằng bậc thang khắc vào đá, bạn sẽ thấy cảnh đô thị xung quanh. Đây là địa điểm vừa linh thiêng vừa kỳ thú về địa chất.
Chùa Vipassana toàn cầu, Gorai
Global Vipassana Pagoda ở Gorai, phía bắc Mumbai, là ngôi chùa có mái vòm đá rỗng ruột lớn, phỏng theo chùa Shwedagon ở Myanmar. Bên trong là sảnh thiền rộng, nơi người dân và du khách có thể ngồi thiền ngắn. Người Việt theo đạo Phật sẽ thấy quen thuộc. Đi từ Borivali bằng phà nhỏ qua lạch hoặc đường bộ, nên kiểm tra giờ mở cửa trước.
Không chỉ có đền Hindu
| Nơi thờ tự | Tôn giáo | Điểm đặc biệt |
|---|---|---|
| Hang Kanheri | Phật giáo | Hang đá khắc trong rừng quốc gia Sanjay Gandhi |
| Nhà thờ Knesset Eliyahoo | Do Thái giáo | Mặt tiền xanh lam nổi bật ở Kala Ghoda |
| Vương cung thánh đường Mount Mary | Công giáo | Trên đồi Bandra, lễ hội vào tháng 9 |
| Nhà thờ Afghan | Anh giáo | Nhà thờ Gothic ở Colaba |
| Đền thờ lửa Parsi | Zoroastrian | Chỉ người Parsi được vào, chỉ ngắm từ ngoài |
Về đền thờ lửa và cộng đồng Parsi, xem bài truyền thống của người Parsi ở Mumbai.
Phép lịch sự khi vào đền ở Mumbai
- Trang phục: che vai và đầu gối, tránh quần short, áo hai dây.
- Giày dép: cởi ở khu vực gửi giày trước cổng, thường có người trông với phí nhỏ.
- Chụp ảnh: nhiều đền cấm chụp trong điện chính, hãy nhìn biển báo.
- Lễ vật: có thể mua hoa, dừa, đồ ngọt ở quầy ngoài cổng, không bắt buộc.
- Prasad: nếu được mời đồ cúng, nhận bằng tay phải.
- Đi vòng: đi quanh điện thờ theo chiều kim đồng hồ.
Nhiều quy tắc tương tự như khi viếng chùa ở các nước Phật giáo láng giềng. Bạn có thể tham khảo thêm cách ăn mặc và cư xử khi vào chùa để chuẩn bị tâm thế.
Giờ đẹp và lộ trình gợi ý
Buổi sáng sớm là lúc đền yên tĩnh và có nghi lễ aarti với chuông, đèn, hương. Một lộ trình nửa ngày ở Nam Mumbai: bắt đầu ở Banganga lúc bình minh, đi bộ lên Malabar Hill thăm đền Jain, xuống Babulnath, rồi đi taxi sang Bhuleshwar thăm đền Mumbadevi và chợ. Kết thúc bằng bữa trưa chay ở một quán Gujarati gần đó.
Những ngôi đền ẩn mình cho bạn thấy Mumbai không chỉ là thành phố của tiền bạc và điện ảnh, mà còn là nơi đức tin hiện diện trong từng con hẻm, từng bậc đá cũ.
Nghi lễ aarti: nên xem một lần
Aarti là nghi lễ dâng đèn diễn ra vào sáng sớm và chiều tối ở hầu hết đền Hindu. Tu sĩ cầm đĩa đèn dầu xoay vòng trước tượng thần trong tiếng chuông, trống và lời ca tụng của tín đồ. Cuối nghi lễ, đĩa đèn được đưa qua đám đông, mọi người hơ tay trên ngọn lửa rồi đưa lên mắt, trán để nhận phước lành. Du khách có thể đứng xem phía sau, không cần tham gia nếu không muốn, nhưng nếu được mời thì làm theo người bên cạnh là được. Giờ aarti khác nhau từng đền, hỏi người giữ đền hoặc đến khoảng lúc bình minh và hoàng hôn. Không khí lúc này là khoảnh khắc thiêng liêng nhất trong ngày của một ngôi đền.
Câu hỏi thường gặp
Người nước ngoài có được vào đền Hindu ở Mumbai không?
Phần lớn đền Hindu ở Mumbai chào đón người nước ngoài, chỉ cần ăn mặc kín đáo và cởi giày. Một số khu vực trong điện chính có thể chỉ dành cho tín đồ, hãy làm theo hướng dẫn tại chỗ.
Hồ Banganga có mở cửa cả ngày không?
Banganga là không gian công cộng, có thể ghé bất cứ lúc nào trong ngày. Buổi sáng sớm là lúc yên tĩnh và đẹp nhất.
Có được vào đền thờ lửa Parsi không?
Không, theo truyền thống chỉ người Parsi và Irani theo đạo Zoroastrian được vào đền thờ lửa. Du khách chỉ ngắm kiến trúc bên ngoài.
Đến chùa Vipassana Gorai bằng cách nào?
Từ ga Borivali bạn có thể đi xe đến bến phà Gorai rồi qua lạch, hoặc đi đường bộ vòng qua. Kiểm tra giờ mở cửa và lịch thiền trên trang chính thức trước khi đi.
Bài liên quan

Tàu local Mumbai sắp có cửa tự động: thay đổi gì cho khách
Đoàn tàu local không điều hòa có cửa tự động đã về Mumbai chạy thử tháng 11/2026. Vì sao cần, thiết kế thông gió ra sao và du khách đi tàu cần lưu ý gì.

Metro Green Line Thane–Wadala: tuyến tàu không người lái mới
Metro tuyến 4 và 4A (Green Line) nối Wadala với Thane, Gaimukh dài khoảng 35 km. Đoàn tàu không người lái đầu tiên, giai đoạn 1 gồm ga nào và khi nào chạy.

Những người tạo thay đổi ở Mumbai: sáng kiến xã hội đổi mới thành phố
Giáo dục, dọn biển, y tế cộng đồng, thể thao cho trẻ em: các sáng kiến xã hội tiêu biểu ở Mumbai và cách du khách ủng hộ có trách nhiệm.

Dabbawala: dịch vụ cơm hộp biểu tượng của Mumbai trụ vững thế nào
Dabbawala là ai, hệ thống mã màu giao cơm hộp vận hành ra sao, đã vượt qua đại dịch và ứng dụng giao đồ ăn thế nào, và nơi xem họ làm việc.